
ခေါင်းဆောင်ကြီးများ

ဖြားဗွာဦးလှဖေ
အမည် -ဖြားဗွာဦးလှဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဦးလှဖေ (ခေါ်) ဖြားဗွာဦးလှဖေ အကြောင်း
မြန်မာ့သမိုင်းတစ်လျှောက် တိုင်းရင်းသားနယ်မြေများ၏ နိုင်ငံရေးအလှည့်အပြောင်းများတွင် အဓိကကျခဲ့သည့် ခေါင်းဆောင်များစွာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ယနေ့ အပိုင်း (၄၁) မှာတော့ ပင်လုံညီလာခံကို ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) အဖွဲမှ ဖဒိုဝိရီကျော်၊ စောစံကေးနှင့် ဦးချစ်တီး တိုနဲ့အတူ လည်းလေ့လာသူအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့တဲ့ ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် အခြေခံအုတ်မြစ်ချခဲ့သူတစ်ဦးဖြစ်သည့် သထုံဦးလှဖေ “ဖြားဗွာလှဖေ” အကြောင်း တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဦးလှဖေကို ၁၉၁၀ ပြည့်နှစ်တွင် သထုံခရိုင်၊ ဘီးလင်းမြိုနယ်၌ ဖွားမြင်ခဲ့ပါတယ်။ မိဘများမှာ ဦးဒွန်းနှင့် ဒေါ်နန်းဆီးတို ဖြစ်ကြပြီး မွေးချင်း (၃) ဦးအနက် အငယ်ဆုံးသား ဖြစ်ပါတယ်။ သူသည် ဘဝခရီးတစ်လျှောက်တွင် အိမ်ထောင်သုံးဆက် ရှိခဲ့ပြီး နောက်ဆုံးအိမ်ထောင်ဖက်မှာ ဟိုပုံးမြိုနယ်၊ ကျောက္ကဆျားရွာမှ ဒေါ်ဟုံဗဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ၎င်း၏ သားသမီးများအနက် သားဖြစ်သူ ဦးခွန်စံလွင် ဟာဆိုရင် ယနေ့ခေတ် ပအိုဝ်းကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသတွင် ဦးစီးအဖွဲဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး ၂၀၁၅ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲ ရှမ်းပြည်နယ်လွှတ်တော်အမတ် အဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
ဦးလှဖေသည် မိမိ၏ ဇာတိမြေနှင့် မော်လမြိုင်မြိုတိုတွင် အခြေခံပညာ ဆည်းပူးခဲ့ပြီးနောက် ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံဂုဏ်ထူးဘွဲ (B.Sc Hons) ကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ထိုနောက် အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်သို ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ပြီး ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ဥပဒေဘွဲ (B.L) ကို ရရှိခဲ့သည့်အတွက် ထိုခေတ်ကာလ တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်များအကြားတွင် အလွန်ရှားပါးသည့် ပညာတတ် ရှေ့နေတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲများကြားတွင် ဦးလှဖေသည် အရေးပါသော အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှ စတင်ကာ အစိုးရအဖွဲတွင် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စက်မှုလက်မှုဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၃ ခုနှစ် လွတ်လပ်ရေးကြေညာပြီးနောက်တွင် သစ်တောနှင့် သတ္တုဝန်ကြီး အဖြစ် လည်းကောင်း ခန့်အပ်ခံခဲ့ရပါတယ်။ ဤသည်မှာ ၎င်း၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အတွေ့အကြုံများကို ပိုမိုရင့်ကျက်စေခဲ့သည့် ကာလတစ်ခုပင် ဖြစ်ပါတယ် ။
ဦးလှဖေသည် ၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် “ပအိုဝ်းတောင်သူအမျိုးသားအဖွဲချုပ်” ကို မိမိ၏ ဇာတိမြေ သထုံမြို၌ အောင်မြင်စွာ ဖွဲစည်းတည်ထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ထိုအပြင် ၁၉၄၇ ခုနှစ်တွင် ကရင်အမျိုးသားအစည်းအရုံး (KNU) ၌ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့ပြီး သမိုင်းဝင် ပင်လုံညီလာခံသိုလည်း လေ့လာသူအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၉၄၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းသည် ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးတာဝန်များကို လွှပြောင်းရယူခဲ့ပြီး အမျိုးသားရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးအခန်းကဏ္ဍများတွင် ပိုမိုဦးဆောင် ပါဝင်လာခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၄၉ ခုနှစ်အတွင်း ဒေသတွင်း အပြောင်းအလဲများအပြီးတွင် ဦးလှဖေသည် ပအိုဝ်းလူမျိုးများအတွက် သီးသန့်ရပ်တည်မည့် အဖွဲအစည်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းသည် မိမိပိုင်ဆိုင်သည့် ငွေကျပ် (၁၅) သိန်းကို အသုံးပြုကာ လိုအပ်သည့် လက်နက်များ ဖြည့်တင်းပြီး “ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ (ပအလဖ)” ကို ၁၉၄၉ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် စနစ်တကျ ဖွဲစည်းထူထောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဤနေ့ရက်သည် ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးလှုပ်ရှားမှုအတွက် အလွန်အရေးပါသည့် သမိုင်းဝင်နေ့ရက်တစ်ရက်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၅၈ ခုနှစ်တွင် ဦးလှဖေ ဦးဆောင်သော အဖွဲသည် ထိုစဉ်က အစိုးရ၏ မူဝါဒအရ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ကာ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်သို ကူးပြောင်းခဲ့ပါတယ်။ ထိုနောက် ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဥပဒေတွင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ရာ ၎င်း၏ “ပအမဖ” အဖွဲမှ အမတ်သုံးဦး ရွေးကောက်ခံခဲ့ရပြီး ဦးလှဖေကိုယ်တိုင်လည်း ပါလီမန်အမတ်အဖြစ် လူထုကို ကိုယ်စားပြုခွင့် ရရှိခဲ့ပါတယ်။
၁၉၆၁ ခုနှစ် တောင်ကြီးညီလာခံတွင် ဦးလှဖေသည် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများနှင့် “ဖက်ဒရယ်မူ” ဆိုင်ရာ ညှိနှိင်းမှုများ၌ တက်ကြွစွာ ပါဝင်အရေးဆိုခဲ့ပါတယ်။ ထိုနောက် ၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် တိုင်းရင်းသားကော်မတီဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူကာ ရန်ကုန်မြို၌ လူထုတစ်သိန်းကျော် တက်ရောက်သည့် ဆန္ဒပြပွဲကို ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ထိုပွဲတွင် အမျိုးသားစာဆိုကြီး ဆရာကြီးသခင်ကိုယ်တော်မှိင်း နှင့်အတူ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားတန်းတူရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လူထုအင်အားကို ထင်ထင်ရှားရှား ပြသနိုင်ခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။
၁၉၆၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၇၁ ခုနှစ်အထိ ဦးလှဖေသည် (၇) နှစ်ကြာ ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရသော်လည်း ၎င်း၏ ယုံကြည်ချက်မှာ ယိုင်နဲ့သွားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။ ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာပြီးနောက် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မိမိယုံကြည်ရာ နယ်မြေများသို ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် “ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးတပ်ဦး” (ရလလဖ) ၌ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ချိန်အထိ တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။
ပအိုဝ်းအမျိုးသားရေးနှင့် တိုင်းရင်းသားအခွင့်အရေးများအတွက် တစ်ဘဝလုံး မြှုပ်နှံခဲ့သည့် ဦးလှဖေသည် ၁၉၇၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြိုနယ်၊ ပင်တွန်ရွာ၌ ရင်ကြပ်ရောဂါဝေဒနာဖြင့် ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။ ၎င်းချန်ထားခဲ့သည့် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်နှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ယနေ့တိုင် ပအိုဝ်းလူမျိုးတို၏ ဂုဏ်ဆောင်သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရစ်နေဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးလှဖေ (ခေါ်) ဖြားဗွာလှဖေ၏ ဘဝခရီးလမ်းသည် ခေတ်ပညာတတ် တိုင်းရင်းသားခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေဖြင့် မိမိယုံကြည်ချက်အပေါ် မမှိတ်မသုန် ရပ်တည်သွားပုံကို ထင်ဟပ်နေပါတယ် ဖြစ်ပါတယ် တယ်။ သူသည် လန်ဒန်ပြန် ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း သက်သောင့်သက်သာရှိသော ဘဝကို မရွေးချယ်ဘဲ ပင်လုံညီလာခံမှသည် တောတောင်အနှံ တိုင်းရင်းသားတန်းတူရေးအတွက် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော လမ်းစဉ်ကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လျှောက်လှမ်းခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ် တယ်။
၎င်း၏ ဘဝကပေးသော အဓိကသင်ခန်းစာမှာ “အမျိုးသားရေးလုပ်ငန်းသည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအကျိုးစီးပွားထက် သာလွန်ရမည်” ဆိုသည့် အချက်ပင် ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးဆိုသည်မှာ ရာထူးအာဏာထက် မိမိလူမျိုးနှင့် တိုင်းပြည်အပေါ် ထားရှိသော “သစ္စာတရား” သာလျှင် အဓိကဖြစ်ကြောင်း ဦးလှဖေ၏ ဘဝက သက်သေပြနေပါတယ်။

ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ
အမည် – ဖြားတန်စင်ꩻဖါအောင်ႏခမ်းထီ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီအကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးဖြားခွန်မြင့်အောင်
အမည် – ဖြားခွန်မြင့်အောင်
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီးဖြားခွန်မြင့်အောင်အကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့ ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီးလက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဦးခွန်နေဝင်းထွန်း
အမည် – ဖြားနေဝင်းထွန်း
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဦးခွန်နေဝင်းထွန်းအကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဦးခွန်သိန်းဖေ
အမည် -ခွန်သိန်းဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဦးခွန်သိန်းဖေအကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်စံလွင်
အမည် -ခွန်သိန်းဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်စံလွင်အကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်ဗယ်ရီ
အမည် -ခွန်သိန်းဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်ဗယ်ရီအကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်အောင်သိန်း
အမည် -ခွန်သိန်းဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်အောင်သိန်းအကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်ပီတာထွန်းနိုင်
အမည် -ခွန်သိန်းဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်ပီတာထွန်းနိုင်အကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။

ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်လာ
အမည် -ခွန်သိန်းဖေ
ငယ်အမည် – ခွန်မောင်ခွန်
အဘအမည် – ဖြားခွန်လေး
လူမျိုး/နိုင်ငံသား – ပအိုဝ်း/မြန်မာနိုင်ငံသား
ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာ -ဗုဒ္ဓဘာသား
မွေးဖွားရာဇာတိ – တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ နောင်ကားကျေးရွာ အုပ်စု
မွေးဖွားသည့်ခုနှစ် – ၂.၃.၁၉၇၈ခုနှစ်(၅၂)နှစ်
ပညာစည်းပူးခဲ့သောကျောင်း – အထက(၆)၊ တောင်ကြီးမြို့။
ပညာအရည်အချင်း – ဥပဒေဘွဲ့။
ရရှိသောဘွဲ့များ – သီဟစည်သူဘွဲ့။
ထမ်းဆောင်သည့်တာဝန် – ဗျူဟာမှူး၊ ဗျူဟာ(၉)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော်
အဖွဲ့အစည်း – အထူးဒေသ(၆)၊ ပအိုဝ်းအမျိုးသားတပ်မတော် (PNA)
အိမ်ထောင်ဖက် – စင်ꩻမွိုးလှ
သားသမီးများ – ခွန်မောင်ဖြူ ၊ နန်းစင်ဖြိူး
ဗိုလ်မှူးကြီးဦးခွန်လာအကြောင်း
ဗိုလ်မှူးကြီး အောင်ခမ်းထီ (ငယ်မည်: ခွန်ကီး) သည် ၁၉၃၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၇ ရက်နေ့တွင် တောင်ကြီးမြို့နယ်၊ ကျောက်တလုံးကြီးကျေးရွာအုပ်စု၊ ထီလုံရွာ၌ မွေးဖွားခဲ့သည်။ ဖခင် ပအိုဝ်းပိန္တောဆေးဆရာ ဂျန်ဖာစာရိန္တ နှင့် မိခင် ဂျန်မွိုးလုဲင်းတို့မှ ဖွားမြင်သည့် သားသမီး ၁၁ ဦးအနက် ဒုတိယအငယ်ဆုံးသား ဖြစ်သည်။
ဗိုလ်မှူးကြီးအောင်ခမ်းထီသည် ၁၉၇၄ ခုနှစ်တွင် နန်းဖျူး နှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး သားသမီး ၆ ဦး ထွန်းကားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့မှာ နန်းလုံခမ်၊ ခွန်စိန်မင်း၊ ခွန်အောင်းကျေား၊ အောင်းခမ်း၊ နန်းခံရွဉ် နှင့် ခွန်အောင်းခမ်းကွို တို့ ဖြစ်ကြသည်။
အစောပိုင်းကာလနှင့် ပညာရေး
၁၉၅၈-၅၉ ခုနှစ်များတွင် ရှင်ကုသလသည် သံဃာတော် ၉ ပါးနှင့် ကျောင်းသား ၁၆ ဦးကို ဦးဆောင်၍ အရှေ့တောင်တန်း ပအိုဝ်းကျောင်းသားသမဂ္ဂကို ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ၎င်းအဖွဲ့သည် ရည်ရွယ်ချက် ၈ ချက်နှင့် လုပ်ငန်းစဉ် ၅ ချက်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဗိုလ်ချန်ဇုံတို့ ခေါင်းဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ပအလဖ) (Pa-Oh National Liberation Army –PNLA) ၏ လက်နက်နှင့် ဒီမိုကရေစီလဲလှယ်ရေးလမ်းစဉ်ဖြင့် အလင်းဝင်သည့် ကာလဖြစ်သည်။
၁၉၆၃ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် လင်းခေးမြို့နယ်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများတွင် နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး ဟောပြောစည်းရုံးခဲ့သည်။ ၎င်းနောက် ဂျန်းဆန်းကောင် ရေဦးဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် ၂ နှစ်ကြာ သီတင်းသုံးပြီး ကလေးများကို အင်္ဂလိပ်စာ သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။
တော်လှန်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ
၁၉၆၆ ခုနှစ်တွင် ရှင်ကုသလသည် သံလွင်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ပအိုဝ်းကျေးရွာများသို့ သွားရောက်ကာ ပအိုဝ်းလူငယ်များအား ပအိုဝ်းစာတတ်မြောက်ရေးအတွက် သင်ကြားပို့ချပေးခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအိုဝ်းအမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေး (ပအလဖ) ကို ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းပြီး တော်လှန်ရေးဆင်နွှဲခဲ့သည်။
ရလလဖ ခေတ်
ထို့နောက် ရှင်ကုသလသည် နယ်စပ်ဒေသမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချင်းမိုင်ခရိုင်၊ မွိုင်ဖန်မြို့ရှိ ဝပ်ကျောင်အောက် ဆရာတော် ဦးစိဏ္ဏထံ ပညာသင်ယူခဲ့သည်။ ၁၉၆၇ ခုနှစ်တွင် နယ်စပ်၌ အမျိုးသားရေးအတွက် လှုပ်ရှားနေသည့် ရှင်ကုသလအကြောင်းကို ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကြားသိသောအခါ ကျောက်တလုံးကြီးသို့ ပြန်လည်ပင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ နောက်ဆုံးပတ်တွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ဦးဆောင်သည့် ပအလဖ အမည်မှ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) (Shan State Nationalities Liberation Organization – SSNLO) အမည်သို့ ပြောင်းလဲဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။
၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၂ ရက်နေ့တွင် ကျောက်တလုံး ဘုရားတောင်၏ ဇရပ်၌ သံဃာ ၂၃၉ ပါး တက်ရောက်သည့် ပအိုဝ်းစာပေညီလာခံကို ရှင်ကုသလက ဦးဆောင်ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဒုတိယပတ်တွင် မောက်မယ်မြို့နယ်၊ ပင်ကွဲင်းရွာ၌ ရလလဖ နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တပ်ပေါင်းစု တော်လှန်ရေးတပ်မတော် (SURA) တို့ ဖြစ်ပွားသည့် တိုက်ပွဲတွင် ဗိုလ်ချုပ်စံသိန်း ကျဆုံးခဲ့သည်။
လူထွက်ပြီး လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေး
၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် သက်တော် ၃၅ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော အရှင်ကုသလသည် လူဝတ်လဲ၍ ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံလွတ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ (ရလလဖ) ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး လက်နက်ကိုင် တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် မန္တလေးထောင်၌ ထိန်းသိမ်းခံရသော ပအိုဝ်းအမျိုးသားခေါင်းဆောင် ဖြားဗွာလှဖေနှင့် ဦးကျော်စိန်တို့ ပြန်လွတ်မြောက်လာပြီး တောပြန်ခိုခဲ့သည်။
၁၉၇၃ ခုနှစ်တွင် အင်အား ၁၅၀၀ ကျော်သာရှိသော ရလလဖ သည် ဖြားဗွာခေါ် သထုံဦးလှဖေ ဦးဆောင်သည့် အမျိုးသားရေးအဖွဲ့ နှင့် တာကလယ်ဦးဆောင်သည့် လက်ဝဲအင်အားစုအဖွဲ့ ဟူ၍ နှစ်ဖွဲ့ကွဲခဲ့သည်။ ၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၂ ရက်နှင့် ၁၃ ရက်နေ့များတွင် ကျင်းပပြုလုပ်သော သဘာပတိအစည်းအဝေး၌ အမျိုးသားရေးကို ဦးတည်သည့်အဖွဲ့က ရှမ်းပြည်နယ် လူမျိုးပေါင်းစုံ လွတ်မြောက်ရေး တပ်ဦး (Shan State National Liberation Front – SSNLF) အမည်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။














